Tổng hợp một số nghiên cứu về tác động của sự ô nhiễm không khí trong nhà ảnh hưởng đến sức khỏe con người
Từ khóa
ô nhiễm không khí trong nhà
bệnh con người
môi trường và sức khỏe
tử vong
độ hiểm nguy
chất hữu cơ dễ bay hơi
sự thông thoáng khí
Tóm tắt
Ô nhiễm không khí trong nhà là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe con người, gây ra hàng triệu ca tử vong mỗi năm. Sự ô nhiễm không khí trong nhà có mặt ở khắp mọi nơi và có nhiều dạng như: khói phát ra từ quá trình đốt nhiên liệu rắn, hỗn hợp phức tạp của các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Ô nhiễm môi trường chủ yếu trong trường hợp con người bị tiếp xúc với thời gian kéo dài như phụ nữ, trẻ em, người già, người bệnh mãn tính, và những người dành phần lớn thời gian ở trong môi trường kín. Việc con người tiếp xúc hàng ngày với nhiều loại hóa chất, hầu hết trong số đó có trong nhà, có thể góp phần làm tăng tỷ lệ mắc các bệnh: hen suyễn, tự kỷ… ung thư, các triệu chứng không rõ nguyên nhân về mặt y khoa và nhiều bệnh lý khác. Các tác động ô nhiễm không khí trong nhà ảnh hưởng đến sức khỏe được trình bài dựa trên các nghiên cứu đã được công bố từ những tạp chí có uy tín trong những năm gần đây.
Tài liệu tham khảo
Alford K.L. & Kumar N. (2021). Pulmonary health effects of indoor volatile organic compounds-a meta-analysis. Int J Environ Res Public Health, 18, 1578.
Azam S., Kurashov V., Golbeck J.H., Bhattacharyya S., Zheng S. & Liu S. (2023). Comparative 61 studies of environmentally persistent free radicals on nano-sized coal dusts. Sci. Total. Environ., 878, 163163.
Baldacci, S.; Maio, S.; et. al. (2015). Allergy and asthma: Effects of the exposureto particulate matter and biological allergens. Respir. Med., 109, 1089-1104.
Brickus, L.R.; Cardoso, J. & Neto, F.R.D.A. (1998). Distributions of indoor and outdoor air pollutants in Rio De Janeiro, Brazil: Implications to indoor air quality in bayside offices. Environ. Sci. Technol., 32, 3485-3490.
Chen J., Li G., Yu H., Liu H. & An T. (2022). The respiratory cytotoxicity of typical organ- ophosphorus flame retardants on five different respiratory tract cells: which are the most sensitive onew? Environ Pollut., 307, 119564.
Cheng, M.; Galbally, I.E.; et. al. (2016). Factors controlling volatile organic compounds in dwellings in Melbourne, Australia. Indoor Air, 26, 219-230.
Chin, J.Y.; Godwin, C.; et. al. (2014). Levels and sources of volatile organic compounds in homes of children with asthma. Indoor Air, 24, 403-415.
Clougherty, J.E.; Houseman, E.A. & Levy, J.I. (2011). Source apportionment of indoor residential fine particulate matter using land use regression and constrained factor analysis. Indoor Air, 21, 53-66.
Goossens J., Jonckheere A.C., Dupont L.J. & Bullens D.M.A. (2021). Air pollution and the air- ways: lessons from a century of human urbanization. Atmosphere, 12, 898.
Hamanaka, R.B. & Mutlu, G.M. (2018). Particulate matter air pollution: Effects on the cardiovascular system. Front. Endocrinol., 9, 680.
Holtjer J.C.S., Bloemsma L.D., et al. (2023). Identifying risk factors for COPD and adult-onset asthma: an umbrella review. Eur. Respir. Rev., 32, 230009.
Huang, Y.; Ho, S.S.H.; Ho, K.F.; Lee, S.C.; Yu, J.Z. & Louie, P.K.K. (2011). Characteristics and health impacts of vocs and carbonyls associated withresidential cooking activities in hong kong. J. Hazard. Mater., 186, 344-351.
Huang M., Zeng Y., et al. (2023). Inhalation bioacessibility and lung cell penetration of indoor PM2.5-bound PAEs and its implication in risk assessment. Environ Pollut., 322, 121216.
Hulin, M.; Simoni, M.; Viegi, G.; Annesi-Maesano, I. (2012). Respiratory health and indoor air pollutants based on quantitative exposure assessments. Eur. Respir. J., 40, 1033-1045.
Kwon, J.H.; Kim, E.; (2015). Indoor total volatile organic compounds exposure at 6 months followed by atopic dermatitis at 3 years in children. Pediatric Allergy Immunol., 26, 352-358.
Lin W., Brunekreef B. & Gehring U. (2013). Meta-analysis of the effects of indoor nitrogen dioxide and gas cooking on asthma and wheeze in children. Int J Epidemiol., 42(6), 1724-37.
McCormack, M.C.; Breysse, P.N.; et. al. (2009). In-home particle concentrations and childhood asthma morbidity. Environ. Health Perspect., 117, 294-298.
McCormack, M.C.; Breysse, P.N.; (2011). Indoor particulate matter increases asthma morbidity in children with non-atopic and atopic asthma. Ann. Allergy Asthma Immunol., 106, 308-315.
Mills, L.M.; Semple, S.E.; et. al. (2012). Factors influencing exposure to secondhand smoke in preschool children living with smoking mothers. Nicotine Tob. Res., 14, 1435-1444.
Milner, J.; Vardoulakis, S.; Chalabi, Z. & Wilkinson, P. (2011). Modelling inhalation exposure to combustion-related air pollutants in residential buildings: Application to health impact assessment. Environ. Int., 37, 268-279.
Nazaroff, W. (2013). Exploring the consequences of climate change for indoor air quality*. Environ. Res. Lett., 8, 015022.
Osborne S., Uche O., Mitsakou C. & Exley K. (2021). Dimitroulopoulou S. Air quality around schools: part I-A comprehensive literature review across high-income countries. Environ Res., 196, 110817.
Osman, L.M.; Douglas, J.G.; et. al. (2007). Indoor air quality in homes of patients with chronic obstructive pulmonary disease. Am. J. Respir. Crit. Care Med., 176, 465-472.
Parasin N., Amnuaylojaroen T. & Saokaew S. (2021). Effect of Air Pollution on obesity in children: a systematic review and Meta-analysis. Child (Basel), 8(5), 327.
Raju S., Siddharthan T. & McCormack M.C. (2020). Indoor air pollution and respiratory health. Clin Chest Med., 41, 825-43.
Rumchev, K.; Spickett, J.; Bulsara, M.; Phillips, M. & Stick, S. (2004). Association of domestic exposure to volatile organic compounds with asthma in young children. Thorax, 59, 746-751.
Sarigiannis, D.A.; Karakitsios, S.P.; Gotti, A.; Liakos, I.L. & Katsoyiannis, A. (2011). Exposure to major volatile organic compounds and carbonyls in European indoor environments and associated health risk. Environ. Int., 37, 743-765.
Sharma B. & Sarkar S. (2023). Disease burden and health risk to rural communities of northeastern India from indoor cooking-related exposure to parent, oxygenated and alkylated PAHs. Sci Total Environ., 905, 167163.
Smith K.R. (2002). In praise of petroleum? Science, 298, 1847.
Smith K.R., Mehta S. & Feuz M. (2003). Indoor smoke from household solid fuels. In: Ezzati M, Rodgers AD, Lopez AD, Murray CJL (eds) Comparative Quantification of Health Risks: Global and Regional Burden of Disease Due to Selected Major Risk Factors, 2 volumes. Geneva: World Health Organization.
Tanaka-Kagawa, T.; Uchiyama, S.; et. al. (2005). Survey of volatile organic compounds found in indoor and outdoor air samples from Japan. Bull. Natl. Inst. Health Sci., 123, 27-31.
UNICEF (2016). Clear the Air for Children. [Online] Available at https://www.unicef.org/reports/clean-air-children.
Wang J., Shi J., et. al. (2021). Cardiorespiratory responses in healthy young adults with exposure to indoor airborne PAEs: a randomized, crossover trial of air purification. Environ Int., 156, 106761.
Weschler, C.J. & Nazaroff, W.W. (2014). Dermal uptake of organic vapors commonly found in indoor air. Environ. Sci. Technol., 48, 1230-1237.
Wheeler, A.J.; Wong, S.L.; Khouri, C. & Zhu, J. (2013). Predictors of indoor BTEX concentrations in Canadian residences. Health Rep., 24, 11.
World Health Organization - WHO (2000). Air Quality Guidelines for Europe. [Online] Available at https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/107335/9789289013581-eng.pdf?sequence=1
World Health Organization - WHO (2010). WHO Guidelines for Indoor Air Quality: Selected Pollutants. [Online] Available at https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/260127/9789289002134-eng.pdf
WHO (2021). WHO global air quality guidelines: particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. [Online] Available at https://www.who.int/publications/i/item/9789240034228
WHO (2024). Household Air Pollution and Health. [Online] Available at https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/household-air-pollution-and-health
Yacobi N.R., Malmstadt N., et al. (2010). Mechanisms of alveolar epithelial translocation of a defined pop- ulation of nanoparticles. Am. J. Respir. Cell. Mol. Biol., 42, 604-14.
